كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

161

ده سفرنامه ( فارسى )

جزئى شما را آزار مىدهند من به بدقلقى شهرت دارم چرا كه مردى لجوج و سختگيرم ولى در اين مورد به شما اعتماد دارم و در پايان اضافه كرد كه خلق‌وخوى خوش شما به من اجازه داد كه نزد شما به خصوصيات اخلاقى خود اعتراف نمايم . هنگامى كه نزديك دروازه بزرگ قصر رسيديم سرنيزه‌ها به جاى خود نصب گرديدند ، و شمشيرها از غلاف‌ها كشيده شدند و طبل‌ها به صدا درآمدند و در اينجا نقطه‌اى بود كه ما پياده شديم و اين تشريفات ورود به قصر و شرفيابى به حضور شاه بود . و در قصر سلطنتى همه رجال منتظر ورود ايلچى بودند . در آغاز كشمكش‌هائى بر سر پوشيدن لباس باريابى درگرفت و تعدادى تصوير از كتابها جمع‌آورى شده كه ثابت مىكرد كه تشريفات باريابى در زمان صفويه چگونه بوده است و همچنين مقدارى بحث و گفتگو در مورد مقام و رتبه اشخاصى كه مىبايستى قبل از آنكه شاه سفير را به حضور بپذيرد در مدخل اطاق از وى استقبال نمايند بين طرفين درگرفت . سليمان خان قاجار ( 4 ) اولين عموزاده و داماد شاه كه مدتى هم آرزوىشاهى را در سر مىپرورانيد شخصيت مناسبى بود كه اين قسمت از برنامه را به عهده بگيرد هيچ تعارف و تكريمى براى سفير از اين بالاتر نبود ، ولى مشكل اينجا بود كه گفته مىشد شأن و مقام سليمان خان بقدرى بالا است كه غير از پادشاه يا يك تن از خاندان سلطنت جلو پاى هيچكس ديگر از جايش بلند نمىشود و از طرفى او « ديوان‌بيگى است » و دفترى در دربار دارد كه در غياب شاه به كارهاى مهم كشور رسيدگى مىكند . بهر تقدير توافق به عمل آمد كه وقتى ايلچى وارد اطاق مىشود او با يك نيم‌خيز به او احترام بگذارد تا ايلچى در كنارش روى